W dniu 15.04. 2026 r. odbyło się seminarium zorganizowane przez Departament Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, poświęcone tematyce zagospodarowania terenów niekorzystnie przekształconych.
W seminarium uczestniczyli przedstawiciele Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiska, którzy w pierwszej części seminarium zaprezentowali tematykę związaną z realizacją międzynarodowego projektu Interreg PoLaRecCE pn. „Nowa szansa dla zanieczyszczonych terenów: Przywrócenie funkcji gleb rolniczych poprzez rolnictwo nieżywnościowe oraz stosowne zarządzanie glebą na terenach zdegradowanych”.
W wygłoszonych referatach przedstawiono ogólne założenia projektu PoLaRecCE, formy degradacji gleb w woj. śląskim, wyniki badań ankietowych w gminach oraz założenia Dyrektywy ds. monitoringu gleb.
Na koniec pierwszej części seminarium, przedstawiono możliwość zastosowania metody magnetometrii glebowej (ISO 21226:2019) do wstępnego wykrywania zanieczyszczeń glebowych.
Fotografia 1. Ogólne założenia projektu Interreg PoLaReCE przedstawił Prof. Dr hab. Tadeusz Magiera.
Główne omawiane zadania w projekcie dotyczyły:
- Identyfikacji problemów związanych ze zdegradowanymi gruntami rolnymi w regionach Europy Środkowej,
- Analizy najlepszych dostępnych metod polowych oceny stanu środowiska glebowego i identyfikacji miejsc potencjalnie zanieczyszczonych
- Przykładów praktycznego zagospodarowania terenów zdegradowanych na poletkach pilotażowych
- Sposobu opracowania wytycznych dotyczących procedur gospodarowania zdegradowanymi glebami w celu odzyskania i utrzymania ich produktywności.
Fotografia 2. Formy degradacji gleb w woj. śląskim przedstawił dr inż. Adam Łukasik.
W prezentacji omówione zostały główne przyczyny degradacji terenu i gleb oraz obowiązujące akty prawne związane z degradacją i zanieczyszczeniem gleb. Na przykładzie licznych fotografii przedstawione zostały najczęściej spotykane rodzaje degradacji terenu. Przedstawiono również dane statystyczne dotyczące gruntów zdewastowanych i zdegradowanych na obszarze całego kraju.
Fotografia 3. Wyniki badań ankietowych dotyczących terenów zdegradowanych w gminach woj. śląskiego przedstawił dr Marcin Szuszkiewicz.
W prezentacji zostały omówione cel i założenia badań ankietowych, omówiono potrzebę stworzenia bazy danych na temat degradacji gleb w Europie Środkowej oraz trendy regionalne i międzyregionalne. Na końcu została zaprezentowana internetowa baza danych funkcjonująca w ramach realizowanego projektu: https://apfel.gruppofos.com:8443/Polarecce
Fotografia 4. Założenia Dyrektywy do spraw monitoringu gleb przedstawił dr Michał Bućko.
W prezentacji zostały omówione główne cele Dyrektywy, sposób realizacji obowiązków wynikających z tego dokumentu, zakres tematyczny i obszarowy wprowadzanej Dyrektywy oraz obowiązujące terminy związane z wykonaniem pierwszych pomiarów, pierwszą oceną zdrowia gleby i prowadzeniem rejestru terenów potencjalnie zanieczyszczonych i zanieczyszczonych na terenie kraju.
Fotografia 5. Założenia metody magnetometrii glebowej przedstawił Prof. Dr hab. Tadeusz Magiera.
W prezentacji zostały omówione możliwości zastosowania magnetometrii glebowej do wstępnego wykrywania zanieczyszczeń w oparciu o normę ISO 21226:2019. Przedstawiono procedurę pomiarową, przykłady zastosowania, sposób prowadzenia prac w terenie i w laboratorium, uzyskiwane wyniki i ich interpretację.
